Συνέδριο για το περιβάλλον, τον αθλητισμό και τα Μέσα Ενημέρωσης

Σημαντικές ανακοινώσεις από επιστήμονες στο συνέδριο που διοργανώνει το τμήμα επικοινωνίας από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με τη συμμετοχή του Σκάι με θέμα «Αθλητισμός Περιβάλλον και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης».

Στην ομιλία της, η ολυμπιονίκης Βούλα Πατουλίδου υποστήριξε ότι υπάρχει μεγάλη φλυαρία από μέσα ενημέρωσης για αθλητές με θέματα που δεν έχουν σχέση με τον αθλητισμό και χάνεται η ουσία της ενημέρωσης.

Η καθηγήτρια αθλητικής υγιεινής Άννα Φαχαντίδου υποστήριξε ότι τα ελληνόπουλα από μικρή ηλικία βλέπουν κατά μέσο όρο 8.000 σκηνές βίας στην τηλεόραση ενώ αρκετοί επιστήμονες τόνισαν το ρόλο που μπορούν να έχουν τα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στα σχολεία.

Ανησυχίες για τα πυρηνικά σχέδια της Πολωνίας

Η Πολωνία επιδιώκει να σταματήσει την επιβλαβή για το περιβάλλον χρήση άνθρακα. Η δημιουργία όμως δύο βιομηχανιών ατομικής ενέργειας στις ακτές τις Βαλτικής Θάλασσας ξεσηκώνει κύματα αντιδράσεων.
 
Για τον Ταοτέουζ Παστουσιάκ, κάτοικο της Πολωνίας και πρώην αξιωματικό του ναυτικού, οι κινητοποιήσεις ενάντια στη δημιουργία εργοστασίων ατομικής ενέργειας λαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις. Ξεκίνησε από μία προσωπική παρατήρηση, όταν το 1986 πότιζε το μικρό κήπο του. Τότε πρόσεξε τους κίτρινους ρύπους στο χώμα. Δεν έδωσε όμως σημασία, αφού δε γνώριζε ότι μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μία έκρηξη στο Τσέρνομπιλ απελευθέρωσε τεράστιες ποσότητες από ραδιενεργές ουσίες στον ουρανό.

Του πήρε περίπου πέντε ημέρες για να αντιληφθεί τη σύνδεση ανάμεσα στην έκρηξη και το κίτρινο δηλητήριο με το οποίο η βροχή πότισε τον κήπο του. «Ήταν όμως πολύ αργά», όπως σημείωσε σε συνέντευξή του στη DW. Τα προβλήματα υγείας που το προξένησε το δηλητήριο της βροχής, το οποίο πέρασε στο αίμα του, τον άφησε ευάλωτο σε μολύνσεις και ιώσεις.

Αναβίωση των επιδιώξεων για χρήση πυρηνικής ενέργειας

Ο εφιάλτης για τον Παστουσιάκ όμως δεν τελειώνει εκεί. Πρόσφατα πληροφορήθηκε ότι κοντά στο σπίτι του, στη Βαλτική Θάλασσα, η πολωνική κυβέρνηση σκοπεύει να χτίσει δύο βιομηχανίες παραγωγής ατομικής ενέργειας.

Η Πολωνία διαθέτει τεράστια αποθέματα άνθρακα, μέσω των οποίων εφοδιάζεται σε ποσοστό 90% με ενέργεια. Η χώρα, ήδη από τη δεκαετία του 1980, είχε αποφασίσει τη χρήση πυρηνικής ενέργειας. Το Τσερνόμπιλ όμως αποτέλεσε τροχοπέδη στα σχέδια για δημιουργία των εργοστασίων παραγωγής της. Οι πολωνικές προσπάθειες για να αποκοπεί από τη χρήση άνθρακα και οι τεράστιες ποσότητες αερίων θερμοκηπίου που εκλύονται, επανέφεραν στη Βαρσοβία τις περασμένες επιδιώξεις της για την δημιουργία πυρηνικών σταθμών. Στόχος είναι μέχρι το 2030 οι δύο βιομηχανίες να παράγουν το 12% της πολωνικής ενέργειας.

«Η Βαλτική δεν απειλείται από τσουνάμι»

Οι υπερασπιστές της δημιουργίας των βιομηχανιών θεωρούν ότι μέσα από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στην περιοχή, η οικονομία θα αναπνεύσει ξανά. Επιπλέον θα ελαχιστοποιηθεί η έκλυση βλαβερών για το περιβάλλον αερίων. Ωστόσο οι περισσότεροι ανησυχούν για μία ενδεχόμενη απομόνωση της χώρας, ακόμη και από τους τουρίστες, οι οποίοι θα φοβούνται πια να έρθουν.

Στον Αρκάντιους Ρομάν έχει ανατεθεί να εξηγήσει γιατί η πολωνική κυβέρνηση αποφάσισε να επιστρέψει σε ένα σχέδιο που πριν μία εικοσαετία απέρριψε. Μετά το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα εργάζεται πυρετωδώς. «Ένα τσουνάμι προκάλεσε το ατύχημα εκεί, και η Βαλτική δεν κινδυνεύουν από τσουνάμι. Επιπλέον, εξ όσων γνωρίζω, οι Ρώσοι πραγματοποιούσαν διάφορα πειράματα στο Τσερνόμπιλ», υπογραμμίζει σε συνέντευξη στη DW, αντιπαραβάλλοντας τα εργοστάσια που λειτούργησαν ανά διαστήματα στην Ευρώπη δίχως να προκληθούν ατυχήματα.

«Κάθε χώρα έχει δικαίωμα να αποφασίζει για τις παραγωγές ενέργειας που θα πραγματοποιεί, και αυτό είναι αυτό που προσπαθώ να προωθήσω με τη δουλειά μου», συμπληρώνει τέλος.

Οι άγνωστες πτυχές της πυρηνικής ενέργειας

Η Πολωνία μπορεί να γίνει ενεργειακά αυτάρκης και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Η Καταρζίνα Γκιουζέκ, μέλος της Greenpeace στη Βαρσοβία θεωρεί ότι η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στα πυρηνικά εργοστάσια δεν είναι ικανοποιητικό επιχείρημα. Πιστεύει ότι η Πολωνία είναι μία χώρα που μπορεί να είναι ενεργειακά αυτάρκης και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. «Υπάρχουν αμέτρητες άγνωστες πτυχές σε αυτή τη ριψοκίνδυνη επιχείρηση», επισημαίνει.

Σε περίπτωση που η κυβέρνηση προχωρήσει με τα σχέδια, οι δασικές εκτάσεις της περιοχής εδώ θα εξαφανιστούν, ώστε να ανοίξει χώρος για το χτίσιμο των βιομηχανιών, εξηγεί ο Παστουσιάκ. «Ποια κυβέρνηση θα αποφάσιζε την καταστροφή μίας τέτοιας προστατευόμενης περιοχής;», αναρωτιέται εκνευρισμένος, δείχνοντας ένα μοντέρνο κτήριο, στην πύλη του οποίου έχει τοποθετηθεί ένα πανό που γράφει «Nie dla Atomu», δηλαδή «όχι στα πυρηνικά».

Η αντιδράσεις του Παστουσιάκ βρήκαν απήχηση αμέσως και πλέον μία μικρή ομάδας ακτιβιστών συναντιέται κάθε εβδομάδα. Πιέζουν με email τις αρχές και οργανώνουν συναντήσεις και ομιλίες στην επαρχία.

Το κλίμα απειλεί πληθυσμούς πιγκουίνων

Οι πιγκουίνοι στο νησί Ντεσέπσιον της Ανταρκτικής φαίνεται να απειλούνται, σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες. Η ευθύνη δεν ανήκει όμως στους τουρίστες, αλλά στην ολοένα αυξανόμενη θερμοκρασία.

Γερμανοί και αμερικανοί ερευνητές από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Oceanites που δραστηριοποιείται υπέρ της προστασίας της Ανταρκτικής, καταφθάνοντας στο νησί Ντεσέπσιον ήρθαν αντιμέτωποι με τη βροχή και τον άνεμο. Αμέσως άρχισαν την καταμέτρηση των πιγκουίνων: σκοπός τους να καταμετρήσουν τους πιγκουίνους που κλωσούν τα αυγά τους εκεί.

Σε ένα νησί 137 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μέλημά τους είναι να καταγράψουν τον αριθμό των πιγκουίνων του είδους τσινστράπ (Chinstrap Penguin), καθώς και τις φωλιές τους. Ο Τόμας Μίλερ εργάζεται στο πανεπιστήμιο του Μέριλαντ στις ΗΠΑ και ήταν εκεί στη μεγάλη καταμέτρηση του πληθυσμού των πιγκουίνων. «Η αποικία τους απαρτίζεται από σχεδόν 50.000 ζώα, πάντα υπάρχει όμως η περίπτωση να γίνει λάθος στην καταμέτρηση. Γι’ αυτό και την πραγματοποιήσαμε τρεις φορές».

Μύθος η επίδραση των τουριστών

Οι επιστήμονες θεωρούν αρκετά πιθανή αιτία της πληθυσμιακής μείωσης των πιγκουίνων, την υπερθέρμανση του πλανήτη

Οι πιγκουίνοι του νησιού έχουν περίπου 80 εκ. ύψος, ζουν στη θάλασσα και κλωσούν τα αυγά τους στις παγωμένες ακτές. «Καβγατζήδες» τους χαρακτηρίζει ο Μίλερ με την εμπειρία που έχει αποκομίσει εκεί, πράγμα που βέβαια δεν καθιστά λιγότερο δραματικό το γεγονός ότι ο πληθυσμός τους τα τελευταία 10 χρόνια έχει μειωθεί κατά ποσοστό σχεδόν 40%. Ωστόσο ο πιγκουίνος δεν κινδυνεύει για την ώρα από αφανισμό. Η εξάπλωσή του είναι ακόμη μεγάλη, υπάρχουν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού σε διάφορα μέρη της Ανταρκτικής, καθώς επίσης και σε νησιά του νότιου Ατλαντικού.

Η Ανταρκτική αποτελεί αγαπημένο τουριστικό προορισμό λόγω των πιγκουίνων. Συγκεκριμένα το νησί Ντεσέπσιον είναι εύκολα προσβάσιμο με το πλοίο. Αυτό οδήγησε αρχικά στην ιδέα ότι η πληθυσμιακή μείωση των πιγκουίνων οφείλεται στους τουρίστες. Την άποψη αυτή όμως δεν ενστερνίζεται ο Τ. Μίλερ: «Αν ο τουρισμός επηρέαζε όντως, οι αποικίες των πιγκουίνων στις περιοχές που αποτελούν τουριστικό θέρετρο θα ήταν σαφώς μικρότερες από τις άλλες. Αυτό όμως δε συμβαίνει στην πραγματικότητα. Η μείωση στον αριθμό τους είναι κάτι που συμβαίνει εξίσου, ανεξάρτητα από το αν την περιοχή επισκέπτονται ή όχι οι τουρίστες».

Φυσική επιλογή ή ανθρώπινη ευθύνη;

O πληθυσμός των πιγκουίνων τα τελευταία 10 χρόνια έχει μειωθεί κατά ποσοστό σχεδόν 40% στο νησί Ντεσέπσιον
 
Ο Τ. Μίλερ και οι συνεργάτες του δεν είναι απόλυτα σίγουροι σχετικά με τους λόγους που οδηγούν στη μείωση των πιγκουίνων. Την υπερθέρμανση του πλανήτη όμως τη θεωρούν μία από τις πιθανότερες αιτίες. «Η αλλαγή του κλίματος στο νησί είναι προφανής. Ακόμη κι εγώ ο ίδιος παρατηρώ κάθε χρόνο το χιόνι και τον πάγο να μειώνονται», σημειώνει.

Παρόλα αυτά δεν επηρεάζονται όλα τα είδη πιγκουίνων εξίσου από τις κλιματικές αλλαγές, αντίθετα κάποια επωφελούνται από αυτήν. Στον πιγκουίνο «γκέντου» (gentoo Penguin), ο οποίος κατοικεί σε διάφορα τμήματα της Ανταρκτικής, φαίνεται να αρέσει η αύξηση της θερμοκρασίας. «Το συγκεκριμένο είδος δεν τα πηγαίνει ιδιαίτερα καλά με τον πάγο και τις χαμηλές θερμοκρασίες», εξηγεί ο Μίλερ. Σύμφωνα με τον καθηγητή Χέδερ Λιντς του πανεπιστημίου Στόνι Μπρουκ στη Νέα Υόρκη, το είδος αυτό του πιγκουίνου φαίνεται να μετακινείται ακόμη νοτιότερα, σε περιοχές που στο παρελθόν η θερμοκρασία ήταν αρκετά χαμηλή για την επιβίωσή του.

ΕΕ: Από 1η Σεπτεμβρίου οι LED αντικαtέστησαν τους συμβατικούς λαμπτήρες

Από την 1η Σεπτεμβρίου θα σταματήσει η κυκλοφορία των συνηθισμένων λαμπτήρων φωτισμού στην ΕΕ. Την καλύτερη εναλλακτική λύση στην υψηλή κατανάλωση ενέργειας των «γλόμπων» δίνουν τα LED.

Η αγορά μίας λάμπας τείνει να γίνει μία πολύπλοκη διαδικασία. Ο υποψήφιος πελάτης πρέπει να γνωρίζει το λούμεν, δηλαδή τη μονάδα μέτρησης της φωτεινότας, το Κέλβιν, το οποίο μετρά τη θερμοκρασία χρώματος του φωτός και τέλος τη διάρκεια ζωής της λάμπας. Χρειάζονται οι σωστοί υπολογισμοί, ώστε να βρει τη σωστή λάμπα για την κατάλληλη χρήση.

Στη Γερμανία εξειδικευμένα περιοδικά βοηθούν αρκετά τους καταναλωτές, ώστε να αποφασίσουν για τις αγορές τους. Ειδικοί εμπειρογνώμονες πραγματοποιούν δοκιμές με λάμπες αλογόνου, φθορισμού ή διόδου εκπομπής φωτός (LED, Light Emitting Diode) και αξιολογούν τις λάμπες του κάθε κατασκευαστή.

Τα LED ολοένα και οικονομικότερα

Τους καλύτερους βαθμούς συγκεντρώνουν τα LED, τα οποία όχι μόνο είναι φιλικά προς το περιβάλλον, αλλά έχουν και μεγάλη διάρκεια ζωής. Προσφέρουν δυνατό φως αμέσως μόλις ανάψουν και καταναλώνουν μέχρι και 90% λιγότερο ρεύμα από τις συμβατικές λάμπες. Η αγορά τους παρόλα αυτά παραμένει ακριβή προς το παρόν.

Μετά τη χρήση τους σε παιχνίδια, κινητά, αυτοκίνητα και τηλεοράσεις, η βιομηχανία αποφάσισε να προχωρήσει σε προώθηση των LED και στην αγορά λαμπτήρων. Τα μέσα φωτισμού γίνονται σταδιακά αποτελεσματικότερα και οικονομικότερα. Οι τιμές μειώνονται ετησίως έως και 30%. Η τιμή ενός λαμπτήρα που λειτουργεί με δίοδο εκπομπής φωτός και ορίζεται σήμερα στα 20 ευρώ, θα μειωθεί ήδη από τον επόμενο χρόνο, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Ένας θετικός απολογισμός

Η ΕΕ ήδη από το 2009 έχει αρχίσει να καταργεί σταδιακά τους συμβατικούς λαμπτήρες, προωθώντας τη χρήση λαμπτήρων εξοικονόμησης ενέργειας νέας γενιάς. Αρχικά απαγορεύθηκε η πώληση λαμπτήρων άνω των 100 Watt και μόνο όσα καταστήματα είχαν ήδη κάποιο στοκ θα επιτρεπόταν να συνεχίσουν την πώλησή τους, μέχρι εξαντλήσεως των αποθεμάτων. Η απαγόρευση συνεχίστηκε με τους λαμπτήρες των 60 Watt και αργότερα των 40 Watt.

Οι σταδιακές αλλαγές στη χρήση των λαμπτήρων έχουν στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί η παραγωγή ηλεκτρισμού από ορυκτά καύσιμα, που απελευθερώνουν τεράστιες ποσότητες υδραργύρου, καταστρέφοντας το περιβάλλον.

H απαγόρευση των παραδοσιακών γλόμπων ισχύει σε διάφορες χώρες του κόσμου. ΗΠΑ, Αυστραλία, Βραζιλία, Φιλιππίνες, Κίνα και Ινδία ανήκουν στις χώρες που είτε έχουν προγραμματίσει, είτε ήδη έχουν θέσει σε ισχύ, την επιβολή αυστηρών προστίμων στους παραβάτες.